GÖNÜLLÜ
OLMAK İSTİYORUM
KEMİK İLİĞİ / KÖK HÜCRESİ VERİCİ REHBERİ
Verici olma kararı verdiniz, teşekkürler
ama; lütfen verici olmak için başvurunuzu
yapmadan önce bu rehberi dikkatli okuyunuz.
-
Kimler kemik iliği vericisi olabilir?
Kan bağışçılarında beklendiği gibi vericinin
sağlık durumunun iyi olması gereklidir.
Özellikle bulaşıcı hastalık, bağışıklık
sistemi hastalıklarına sahip olmaması ve
18-50 yaş arasında olması gerekmektedir.
-
Gönüllü vericiden kayıt sırasında neler
talep edilecektir?
1- “Kemik İliği/Kök Hücre Bağış Formu” doldurulur.
2- 10ml’lik küçük bir tüp kan örneği alınır
(Tıpkı herhangi bir kan tahlilinde olduğu
gibi).
Vericinin kanı incelendikten (hastalar ile
uyumu belirleyecek testler) sonra kişi kemik
iliği bankası gönüllü vericisi olarak kaydedilecektir.
-
Gönüllü verici kaydı bulunan kişinin bir
hastayla uyumlu bulunması durumunda ne olur?
Gönüllü verici kaydı bulunan kişinin doku
grupları bilgisayar ortamında bir hastanınki
ile uyumlu bulunduğu zaman kemik iliği bankasına
daha ileri tetkik için çağrılır. Bu ileri
tetkiklerin yapılmasının nedeni o hasta için
birden fazla uyumlu verici varsa, hangi vericinin
daha uygun olduğuna karar verilmesidir.
Siz en uygun verici olarak belirlendiniz;
bu durumda öncelikle sağlıklı olduğunuzu
kanıtlamak için fizik ve laboratuar muayeneleri
başlatılır.
-
Kemik iliği / kök hücresini nasıl vereceksiniz?
Hastanın doktorları bankamıza hastalarına
hangi yolu tercih ettiklerini bildireceklerdir.
Ancak son karar sizindir. Bu nedenle kemik
iliği ya da kök hücrelere nasıl ulaşıldığını
öğrenmeniz gereklidir.
-
Kemik iliği / kök hücresi nedir?
Kemik iliği / kök hücresi kan hücrelerini,
ki alyuvar, akyuvar ve trombositler olarak
tanınır, üreten bir dokudur. Kan hücreleri
dokulara oksijen taşıyan ya da mikroplara
karşı vücudu savunan ve kanamadan koruyan
hücrelerdir. Kemik iliğinin çalışmaması
durumunda kan hücrelerinde azalma olmakta
ve hastanın hayatı tehlikeye girmektedir.
-
Kemik iliği alınması
Ameliyathanede steril koşullarda, genel anestezi
altında yapılır. Vericinin leğen kemiğinden
özel iğneler aracılığı ile alınan kemik
iliği bir torbaya aktarılır. Yani işlem
herhangi bir operasyon ve dikiş gerektirmemektedir.
-
Çevre kanından kök hücre toplanması
Yukarıda tarif edilen klasik kemik iliği
alım yöntemi dışında bir yöntem daha vardır.
Bu yöntemde kısa süreli bir ilaç tedavisi
sonrası kemik iliğindeki kanı oluşturacak
hücrelerin kana geçişi arttırılmaktadır.
Daha sonra kan bağışı yapar gibi kemik
iliği hücreleri bir makine aracılığı ile
kandan toplanmaktadır. Uzun bir süredir
uygulanmakta olan bu yöntemin verici için
hiç bir tehlike taşımadığı belirtilmektedir.
-
Vericilerden hangi sıklıkta kemik iliği
vermesi istenebilir?
Vericinin bir kez kemik iliği verdikten sonra
kemik iliği bankasında kayıtlı olarak kalması
ya da kalmaması kendi seçimine bağlıdır.
Bir kez bağış yaptıktan sonra yine bağış
yapmanızda sağlık açısından bir sakınca yoktur.
Bazı durumlarda bağış yapılmış hastanın nakil
sonrası hastalığının yetersiz düzelmesi,
nüks etmesi ya da verilen hücrelerin kabaca
ifade etmek gerekirse “tutmaması” durumunda
vericiden yeniden bağış yapması rica edilebilir.
-
Gönüllü kök hücre bağışı yapmanın vericiye
etkileri neler olabilir?
Kemik iliği alımı nedeniyle doğabilecek,
iş gücünü etkileyebilecek herhangi bir sorun
bildirilmemiştir. Genellikle kemik iliğinin
iğnelerle alındığı bölgelerde hafif ağrılar
hissedilebilir. Vericilerin çoğu müdahaleden
sonra kendilerini hastaneden hemen ayrılacak
kadar iyi hissederler. Küçük bir bölümü ise
ertesi gün hastaneden ayrılırlar. Vericinin
kemik iliği verildikten sonra birkaç gün
yoğun beden hareketleri gerektiren davranışlardan
uzak durması önerilir.
-
Gönüllü verici kaydı olan kişinin fikir
değiştirmesi durumunda ne olur?
Verici olarak kayıt edilmiş olsa bile hiç
kimse kemik iliği vermesi konusunda zorlanamaz.
Uygunluk belirlendikten sonra vericinin
fikir değiştirmesi hastada büyük bir
heyecan, panik
hatta üzüntüye yol açacaktır. Tabi ki hastanın
başka verici bulunamaması nedeniyle tedavisinin
sürdürülememesi ve hayatını kaybetmesi
olasılığı da vardır. Bu nedenle bankamıza
gönüllü kaydınızı
yaptırmadan önce bunu çok ciddi bir şekilde
düşünmenizi özellikle rica ediyoruz. Konuyu
ailenizle ve / veya arkadaşlarınızla tartışmanızı
öneririz. Herhangi bir sorunuz var ise
bizlere
0212
4920441 ve 0212
6351168’
den ulaşabilirsiniz.